Nowy most w Głuchołazach otwarty. Odbudowa po powodzi nabiera tempa

Premier Donald Tusk wraz z ministrami spraw wewnętrznych, infrastruktury oraz koordynatorem służb specjalnych wzięli udział w uroczystym oddaniu do użytku nowego mostu na rzece Biała Głuchołaska w Głuchołazach. To przełomowy moment dla miejscowości, która we wrześniu 2024 r. została dotknięta katastrofalną powodzią – woda zniszczyła wówczas starą przeprawę, zwaną „mostem Andrzeja”, odcinając dwie części miasta i paraliżując ruch na drodze krajowej nr 40. Decyzja o natychmiastowej i szeroko zakrojonej pomocy zapadła, jak podkreślił premier, właśnie w tym mieście, które stało się symbolem walki z żywiołem i determinacji państwa w odbudowie.

„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”

Donald Tusk, Premier RP

Rekordowa pomoc państwa – 11 miliardów złotych na odbudowę

Rząd przeznaczył na walkę ze skutkami powodzi w południowych województwach łącznie 11 mld zł – to najwyższa kwota w historii polskiego systemu przeciwdziałania klęskom żywiołowym. Już w pierwszych tygodniach po kataklizmie uruchomiono mechanizmy wsparcia, które objęły zarówno odbudowę infrastruktury, jak i bezpośrednią pomoc dla poszkodowanych rodzin. Z tej puli ponad 365 mln zł trafiło wyłącznie do Głuchołaz – na most, szkołę, żłobek, pływalnię oraz inne obiekty użyteczności publicznej. W skali kraju bezpośrednie zasiłki otrzymało ponad 62 tys. rodzin – łącznie wypłacono im ponad 1 mld zł.

Jak podkreślali przedstawiciele rządu, kluczowe było szybkie postawienie mostu tymczasowego przez wojsko i Rządową Agencję Rezerw Materiałowych, a następnie zaprojektowanie i budowa trwałej przeprawy. Nowy obiekt jest przykładem podejścia „odbudowa plus” – nie tylko przywraca stan poprzedni, ale znacząco podnosi standardy odporności na ekstremalne zjawiska pogodowe. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński zaznaczył, że most jest nowoczesny i zaprojektowany tak, by wytrzymać napór wielkiej wody.

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

• 11 mld zł – łączna kwota pomocy rządowej dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią;
• 365 mln zł – wsparcie przeznaczone wyłącznie dla Głuchołaz (most, szkoła, żłobek, pływalnia);
• 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną;
• 62 tys. rodzin otrzymało bezpośrednie zasiłki (ponad 1 mld zł);
• 30 różnych instrumentów wsparcia – od dotacji po zasiłki;
• 6 mld zł z całej puli pochodzi z Funduszy Europejskich;
• prawie 50 mln zł – planowane dalsze prace w Głuchołazach (m.in. remont mostu Świętego Wojciecha, tereny rekreacyjne, kompleks sportowy).

Nowa przeprawa – bezpieczeństwo i nowoczesność

Nowy most różni się od poprzednika przede wszystkim parametrami technicznymi. Konstrukcja została wyniesiona o niemal metr wyżej w porównaniu do starego mostu, a oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Dzięki temu obiekt jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę, że inwestycja usprawni nie tylko codzienne podróże mieszkańców, ale także ruch transgraniczny z Czechami, co ma kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu.

„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”

Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury

Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił, że miejscowości takie jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, która przyciąga turystów i daje poczucie bezpieczeństwa. Nowy most – oprócz funkcji transportowej – pełni rolę symbolu odrodzenia po kataklizmie. Premier Tusk zapowiedział, że rząd nie kończy pomocy: w planach są kolejne remonty, w tym mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym.

„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”

Donald Tusk, Premier RP

Lekcja dla Tarnowskich Gór – jak zabezpieczyć się przed powodzią?

Doświadczenia Głuchołaz mają znaczenie nie tylko dla południowej Polski, ale także dla samorządów takich jak Tarnowskie Góry. Miasto leży w dorzeczu rzeki Stoły i Dramy, które podczas nawalnych deszczy mogą stwarzać realne zagrożenie powodziowe. Lokalne władze od kilku lat prowadzą analizy ryzyka i modernizują system odwodnienia, ale infrastruktura mostowa w niektórych miejscach, np. na ul. Oparcowej, wymaga podniesienia i wzmocnienia – podobnie jak w Głuchołazach. W 2023 r. przeprowadzono audyt, który wykazał potrzebę przebudowy przeprawy w ciągu ul. Oparcowej – inwestycji szacowanej na około 20 mln zł, z planowanym terminem realizacji do 2026 r.

Rozwiązania zastosowane w Głuchołazach – wyższe przęsło, masywne przyczółki, umocnione wały – mogą stać się wzorem dla tego typu modernizacji. Ponadto rządowy program pomocowy, który objął 30 różnych instrumentów, daje możliwość pozyskania dofinansowania z Funduszy Europejskich (do 6 mld zł ogółem). Dla mieszkańców Tarnowskich Gór oznacza to, że w przypadku podobnych zagrożeń państwo jest gotowe uruchomić mechanizmy wsparcia na niespotykaną dotąd skalę. Jednocześnie samorząd musi inwestować w profilaktykę – wzmocnienie wałów, czyszczenie koryt rzek, budowa suchych zbiorników retencyjnych. Odbudowa Głuchołaz uczy, że szybka reakcja i dobre projekty mogą przywrócić normalność w ciągu kilku miesięcy, ale kluczowe jest myślenie o przyszłości i podnoszenie standardów odporności infrastruktury.