Premier Tusk: kryptowaluty, paliwa i weta tworzą "ponurą całość". Rząd przyjmuje ustawę o nadzwyczajnych zyskach
1,6 mld zł strat i pytania o rolę kryptowalut
Premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika "Financial Times", która opisuje kulisy jednej z najgłośniejszych transakcji w historii Orlenu. Według ujawnionych informacji spółka Orlen Trading Switzerland, w czasie gdy prezesem koncernu był Daniel Obajtek, miała narazić państwowego giganta na stratę sięgającą 1,6 mld zł. Szef rządu podczas konferencji przed posiedzeniem Rady Ministrów nie krył oburzenia, podkreślając, że sprawa ma znacznie szerszy wymiar niż pojedyncza nieudana inwestycja.
Zgodnie z ustaleniami zagranicznych dziennikarzy chodziło o zakup wenezuelskiej ropy, za którą Orlen Trading Switzerland wypłacił pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki. Dostawy surowca w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane, co oznacza, że pieniądze publicznej spółki wypłynęły bez pokrycia w realnym towarze. Premier zwrócił uwagę, że mechanizm ten miał zostać przeprowadzony z wykorzystaniem kryptowalut, co dodatkowo komplikuje możliwość odzyskania środków i ustalenia pełnego łańcucha beneficjentów.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"
Donald Tusk, Premier RP
Szef rządu podkreślił, że skala opisanych zdarzeń pozwala mówić o jednym z najpoważniejszych skandali w najnowszej historii kraju. Jego zdaniem opinia publiczna na całym świecie dowiaduje się o nieprawidłowościach, które przez lata miały pozostawać w cieniu. Straty po stronie państwa polskiego, tylko w tej jednej sprawie, oszacowano na kwotę, która mogłaby sfinansować istotne programy społeczne lub infrastrukturalne.
Prokuratura bada sieć powiązań
Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier zaznaczył, że działania organów ścigania będą prowadzone konsekwentnie i bez względu na polityczne koneksje osób zamieszanych w proceder.
"Teraz rozumiem nerwowe zachowania urzędników Prezydenta i polityków opozycji. Dzisiaj łatwiej jest zrozumieć ich strach, bo wygląda na to, że w aferze Zondakrypto i tej paliwowej, możemy mieć do czynienia z siecią brudnych interesów, która ich przerosła"
Donald Tusk, Premier RP
Szef rządu zapowiedział, że społeczeństwo ma prawo znać prawdę o sprawie, dlatego informacje o postępach w śledztwie będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej. Wskazał, że przejrzystość jest kluczowa dla odbudowy zaufania do instytucji państwowych, zwłaszcza w kontekście spółek o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Dodał również, że nieprawidłowości związane z działalnością Orlenu za czasów poprzedniej władzy zostaną w pełni rozliczone.
W tle sprawy pojawia się także wątek polityczny – premier sugeruje, że część środowisk politycznych może obawiać się ujawnienia kolejnych faktów. Zdaniem szefa rządu nerwowe reakcje otoczenia Prezydenta i opozycji są zrozumiałe w kontekście skali potencjalnych zarzutów. Sprawa ma być monitorowana zarówno przez prokuraturę, jak i opinię publiczną, co dodatkowo zwiększa presję na szybkie wyjaśnienie wszystkich okoliczności.
Ustawa o nadzwyczajnych zyskach i kolejny etap CPN
Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Rozwiązanie to ma umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw na stacjach. Premier zapowiedział, że środki z podatku pozwolą po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa, co bezpośrednio odczują polscy konsumenci.
"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"
Donald Tusk, Premier RP
Pierwszy projekt ustawy został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier zaapelował o ponowne przeanalizowanie stanowiska, wskazując, że koszty kryzysu paliwowego nie powinny obciążać zwykłych obywateli. Przypomniał, że Polska nie odpowiada za wojnę na Bliskim Wschodzie ani za decyzje polityczne podejmowane w Waszyngtonie czy Moskwie.
"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"
Donald Tusk, Premier RP
Dane finansowe Orlenu pokazują skalę nadzwyczajnych zysków koncernu – w pierwszym półroczu 2026 r. spółka osiągnęła niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. Tak dynamiczny wzrost przychodów przy jednoczesnym wzroście cen na stacjach benzynowych stał się podstawą do wprowadzenia mechanizmu solidarnościowego, który ma redystrybuować część nadwyżek na rzecz kierowców.
Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych priorytetem
Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.
"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"
Donald Tusk, Premier RP
Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Projekt ma trafić pod obrady parlamentu w możliwie najszybszym trybie.
- Straty Orlenu w jednej transakcji: 1,6 mld zł
- Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
- Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
- Zysk netto Orlenu rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
- Proponowany okres utraty prawa jazdy za wjazd na czerwonym świetle: 3 miesiące
Co to oznacza dla mieszkańców Tarnowskich Gór i regionu?
Dla mieszkańców Tarnowskich Gór i całego Śląska sprawa Orlenu ma wymiar bardzo praktyczny. Ceny paliw na lokalnych stacjach benzynowych w powiecie tarnogórskim są jednym z najczęściej komentowanych tematów wśród kierowców dojeżdżających codziennie do pracy w Katowicach, Gliwicach czy Bytomiu. Ewentualne obniżenie VAT i akcyzy, możliwe po podpisaniu ustawy o nadzwyczajnych zyskach, przełożyłoby się bezpośrednio na koszty codziennych dojazdów tysięcy rodzin z regionu.
Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych jest szczególnie istotne w kontekście gęstej sieci kolejowej na Śląsku. W okolicach Tarnowskich Gór znajduje się wiele przejazdów, w tym te na trasach lokalnych oraz przy liniach towarowych obsługujących przemysł. Mieszkańcy gmin takich jak Zbrosławice, Tworóg czy Krupski Młyn regularnie korzystają z takich przepraw, a tragiczne wypadki z udziałem pociągów i samochodów zdarzały się w regionie w przeszłości.
Dla lokalnych przedsiębiorców transportowych nowe przepisy oznaczają konieczność dodatkowych szkoleń kierowców oraz weryfikacji procedur bezpieczeństwa. Z drugiej strony, obniżka podatków paliwowych może przynieść ulgę firmom logistycznym, które w ostatnich latach zmagały się z rosnącymi kosztami działalności. To szczególnie ważne w powiecie tarnogórskim, gdzie sektor transportowy i przemysłowy odgrywa istotną rolę na lokalnym rynku pracy.